Antonio da S. Soares

Antonio da S. Soares

XEFI SUKU BECORA

  • Telefone: 77299652

    Email: N/A

  • Pelouros/Área de responsabilidades:
    N/A

VIZAUN, MISAUN, METAS OBJETIVU, VALÓR NO PRINSÍPIU SUKU NIAN

Vizaun Suku Becora
Lideransa Suku Becora hamutuk ho ninia Komunidade tomak hatuur vizaun Suku nian maka hanesan:
Komunidade ne’ebé Prospero, moris iha Igualdade hodi dezenvolve Rekursu Naturais ho ema nia Kapasidade rasik no Transparansia.

Misaun Suku Becora
Atu atinji vizaun ne’ebé deskreve ona iha leten, Suku Becora defini no misaun sira mak hanesan:
• Hasa’e rekursu humanu komunidade nian liu husi Formasaun no Edukasaun ne’ebe Adekuadu.
• Dezenvolve Kapital Ekonomia.
• Infraestrutura basika no haforsa sistema Governo Lokal.
Meta sira ba Dezenvolvimentu iha Suku Becora
Vizaun no Misaun iha leten transforma hikas ba Meta sira Dezenvolvimentu iha Suku Becora hanesan tuir mai ne’e:
• Hakarak atu estrada tama to’o aldeia sira Aldeia 6 ( Mota – Ulun, Clak – Fuic, Becussi – Craic, Darlau, Maucoco – Mate no Romit iha tinan 5 nia laran.
• Iha tinan 5 nia laran komunidade ho 75% Bele Assesu ona ba Be’e Mos.
• Iha parte Saude nian harii posto saude 3 iha aldeia 3 hodi aloka kedas pessoal saude, iha tinan 5 nia laran.
• Labarik sira ho idade eskolar iha kada aldeia 4 sai Prioridade asesu ona ba Edukasaun ne’ebé ho kualidade ( Aldeia Mota – Ulun, Berebido, Darlau no Caqueo – Laran).

Objetivu sira ba Dezenvolvimenut iha Suku Becora nian
Meta sira ba dezenvolvimenutu iha Suku Becora nian ne’e ami defini hikas iha objetivu dezenvolvimentu nian hanesan tuir mai ne’e:
• Planu Dezenvolvimentu Suku Becora sai planu mestra ba dezenvolvimentu iha suku.
• Atu promove mos potensialidade suku Becora nian inklui ninia rekursus hotu ne’ebe eziste.
• Nu’udar oportunidade atu lori dezenvolvimentu ba Suku ho dalan parseria ho patrosinador dezenvolvimentu nian.
Valór sira ne’ebé Suku Becora adopta
Koletivamente, komunidade no lideransa sira iha Suku Becora defini ona valór prinsipál sira hanesan tuir mai ne’e:
• Kultura
• Harmonizasaun
• Estabilidade
• Solidariedade
Prinsipiu Suku Becora nian
Suku Becora adopta mós ninia prinsípiu sira ba dezenvolvimentu nian mak hanesan tuir mai ne’e:
• Transparansia
• Inklusivo
• Igualdade
 
Lia Agradesementu husi Xefi Suku
Agradese ba Graça kbit no forsa neebe aman maromak haraik mai ami suku Becora inklui entidades no partes relevantes hotu ne’ebe envolve an iha prosessu konsultasaun, Diskusaun, Elaborasaun no Aprovasaun ba Planu Dezenvolvimentu Komunitario, (PDK) Suku Becora hanesan, Ministériu Administrasaun Estatal, Sekretáriu Estadu Dezennvolvimentu Lokál, Autoridade Munisipál , Administradór Postu Administrativu, Membru Konsellu Suku, Ekipa Elaboradór, Komunidade no entidade tomak iha Suku Becora, Ekipa PNDS Suku Becora.
Konsultasaun no diskusaun ida ne’e, atu elabora no hetan aprovasaun hahu husi dia 5 de Setembru 2025 to’o dia 27 Fevereiru 2026 tuir Lei Lideransa Komunitariu No.9/2016 de 8 de Jullu ne’ebe aprova juridikamente fundamentus kona ba organizasaun no funsionamentu suku nia, maka Conselho do Suku bele aprova mos Planu Dezenvolvimentu Komunitaria, ne’ebe tuir Dekretu Lei No.4/2024 17 Janeiro artigu 23 mak Ministeriu da Administrasaun Estatal tuir Diploma Ministerial No.15/2025 19 Junho kona ba aprovasaun modelu ba planu Dezenvolvimentu Komunitariu, hodi Suku hotu iha Nasaun Timor Leste halao “Livru Planu Dezenvolvimentu Komunitariu (PDK)”
Agradese mos ba Membru Konselho do Suku Becora tomak, Funsionarius de apoiu Adminsitrasaun Suku Becora ba apoiu direita indereita husi komunidade, entidades suku Becora tomak no liu – liu ba Ekipa Elaborador Postu Administrativo Cristo Rei ne’ebe ho sira nia kontribuisaun, pasensia no ideias tomak iha tempu ne’ebe defisil, la iha orsamentu espesifiku atu halao konsultasaun maibe ho pasensia tomak bele realiza no aprova livru Planu Dezenvolvimentu Komunitariu suku Becora ho susesu. Livru Planu dezenvolvimentu ida ne’e ladun kompletu tuir ita hotu nia hakarak, tamba iha inesperencia de lideransa kona ba Planu Dezenvolvimentu komunitariu (PDK), maibe saida maka iha livru PDK nia laran ne’e tuir duni realidade nebe identifikadu.
Ikus Liu husi Planu Dezenvolvimentu Komunitariu bele sai guia ka matadalan ida hodi halao Dezenvolvimentu Suku durante periodu tinan lima (7) nia laran.


Lia Menon Administradór Postu Administrativu Cristo Rei
Nudar Administrador do Posto ba Xefe suku nain 8, Xefe Aldeia 51 ho membru konsello do suku sira iha suku Ailok, Balibar, Becora, Bidau Santana, Camea, Kulu-Hun, Hera no Meti-Aut, katak; Prosesu elabora planu dezenvolvimentu komunitariu iha área sira iha suku laran, tenke halo tuir etapa hirak tuirmai ne’e:
a. Halo uluk enkontru ho komunidade hodi hato’o planu no objetivu dezenvolvimentu ba futuru.
b. Rona no simu komunidade sira nia opiniaun no sujestaun sira atu bele hatene nesesidade no prioridade komunidade nian.
c. Husu komunidade sira nia koperasaun no kolaborasaun ba implementasaun planu dezenvolvimentu suku nian.
d. Husu ba komunidade sira atu labele impede ka intervén ba kualker projetu ne’ebé tama iha suku no aldeia sira, tanba projetu hirak ne’e mai husi planu no interese ita hotu nian.
Xefe Suku ho nia funsionáriu apoiu administrasaun suku nain 4, hamutuk ho Xefe Aldeia no membru Conselho Suku sira, tenke hala’o knaar servisu ho responsabilidade no seriedade. Membru sira hotu tenke koopera ho Xefe Suku hodi tau atensaun ba nesesidade komunidade nian, liu-liu kona-ba bee moos, saúde, eskola no estrada.
Nune’e mos, tenke koopera diak ho programa PNDS atu labele hetan impedimentu husi komunidade. Komunidade sira mos tenke koopera ho planu, atividade no programa sira ne’ebé Xefe Suku planeia ba dezenvolvimentu área sira.
Tanba rekursu sira hotu kontrola husi Estado, maka ita hotu presiza respeita no suporta programa dezenvolvimentu ne’ebé governu implementa. Maske iha komunidade balun sei iha preokupasaun kona-ba alargamentu estrada, maioria komunidade sira hatudu koperasaun no kolaborasaun diak ho Estado.
Tempu la hein ita, maibé ita mak tenke uza tempu ho diak atu dezenvolve ita nia suku no moris diak liután ba komunidade tomak.


Apresiasaun Presidente Autoridade Munisipál
Ho sentimento orgulho no apresiasaun aas, hau hato’o parabéns ba   autoridade suku, lideransa komunitária no komunidade tomak ne’ebé servisu hamutuk ho responsabilidade no kompromisu hodi elabora Planu Dezenvolvimentu Komunitáriu (PDK) ba kada suku iha munisípiu ida ne’e.
PDK ida ne’e reprezenta rezultadu husi prosesu planeamentu partisipativu ne’ebé envolve diretamente komunidade atu identifika prioridade, nesesidade no aspirasaun dezenvolvimentu ba períodu tinan lima oin mai. Dokumentu ida ne’e la’ós de’it rekolla problema no nesesidade komunidade nian, maibé mos define vizaun, objetivu no estratéjia atu promove dezenvolvimentu sustentável no hasa’e bem-estar komunidade sira iha área oioin.
Autoridade Munisipál apresia tebes esforsu no kontribuisaun husi xefe suku, konsellu suku, lideransa lokal, juventude, grupu feto, ema ho defisiénsia no komunidade tomak ne’ebé partisipa ativamente durante prosesu elaborasaun PDK. Partisipasaun ida ne’e hatudu katak komunidade iha ona kapasidade no vontade atu sai protagonista iha planeamentu no dezenvolvimentu lokal.
Nu’udár Prezidenti Autoridade Munisipál, hau reafirma katak Autoridade Munisipál sei konsidera prioridade no proposta sira ne’ebé identifika ona iha PDK hanesan referénsia importante ida ba planeamentu no implementasaun programa dezenvolvimentu iha futuru. Autoridade Munisipál sei kontinua promove koordenasaun ho entidade relevante no parseiru dezenvolvimentu sira atu apoia realizasaun prioridade no mehi komunidade nian tuir rekursu no kapasidade ne’ebé disponivel.
Hau fiar katak dokumentu ida ne’e sei sai matadalan importante ida ba dezenvolvimentu suku no munisípiu, no bele orienta implementasaun atividade sira ne’ebé responde ba nesesidade real komunidade nian. Ho servisu hamutuk, responsabilidade no kompromisu entre komunidade, lideransa lokal no governu, ita bele realiza objetivu dezenvolvimentu ne’ebé planeia ona hodi lori mudansa positiva ba moris povu nian.

Susesu ba ita hotu,
 
indise
VIZAUN, MISAUN, METAS OBJETIVU, VALÓR NO PRINSÍPIU SUKU NIAN.. iii
Lia Agradesementu husi Xefi Suku. v
Lia Menon Administradór Postu Administrativu Cristo Rei v
Apresiasaun Presidente Autoridade Munisipál vii
PARTE 1: INTRODUSAUN.. 1
1.1.      Antesedente. 1
1.2.      Baze legál 1
1.3.      Objetivu. 1
1.4.      Ambitu. 2
PARTE 2: PERFÍLE SUKU.. 3
2.2.      Kondisaun Suku. 3
2.2.1.       Istoria Suku nian. 3
2.1.2. Demografia Suku. 4
2.13. Situasaun Sosial 5
2.1.4. Situasaun Ekonomia. 8
2.1. Kondisaun Administrasaun Suku. 9
2.2.1. Divizaun Administrativa Suku. 9
PARTE 3: DIAGNÓSTIKU SUKU NIAN.. 11
3.1.Diagnóstiku Jerál 11
3.2.      Análiza ba Parseiru Suku nian. 12
PARTE 4: PLANU DEZENVOLVIMENTU SUKU.. 13
4.1.Vizaun Suku Becora. 13
4.7.      Potensialidade Lokál no Politika Dezenvolvimentu Suku. 15
4.8.      Obstákulu no Estratéjia ba Dezenvolvimentu Suku. 16
4.9.      Planu Dezenvolvimentu Suku Becora  tinan 2026 – 2030. 17
4.10.        Faze Implementasaun Planu Dezenvolvimentu Komunitáriu Periodu 2026–2030. 20
PARTE 5: MONITORIZASAUN NO AVALIASAUN.. 22
5.1. Monitorizasaun. 22
5.2.      Avaliasaun. 26
PARTE 6 FINAL : AKTA APROVASAUN.. 27
Aneksu sira. 29
 

PARTE 1: INTRODUSAUN
Antesedente
Suku Becora iha kresimentu populasaun no dezenvolvimentu ne’ebé la’o lalais kada tinan. Durante tempu hirak liubá, lideransa suku ho komunidade servisu hamutuk hodi buka solusaun ba problema sosiál, ekonomia, infraestrutura no ambiente ne’ebé komunidade hasoru.
Iha prosesu dezenvolvimentu ne’e, autoridade suku, lider komunitáriu, juventude, feto no grupu interesadu sira halo ona enkontru, konsultasaun no diskusaun ho komunidade hodi rona aspirasaun povu nian no determina prioridade ba dezenvolvimentu suku. Partisipasaun komunidade importante tebtebes tanba ajuda define nesesidade lolos ne’ebé komunidade presiza.
Durante ne’e mos, Suku Becora dadus populasaun no relatoriu atividade sira ne’ebé uza hanesan baze ba implementasaun programa sukunian, parseiru dezenvolvimentu no organizasaun relevante sira.
Ho mudansa no nesesidade komunidade ne’ebé aumenta kontinua, Suku Becora haree katak importante atu iha Planu Dezenvolvimentu Suku ida ne’ebé klaru, organizadu no sustentavel hodi sai matadalan ba dezenvolvimentu iha futuru. Planu ida ne’e sei ajuda suku atu define visaun, misaun, prioridade no estratéjia dezenvolvimentu ne’ebé tuir nesesidade komunidade no politika Governu nian, hodi garante dezenvolvimentu ne’ebé inkluzivu no lori benefísiu ba komunidade tomak.
Baze legál
Baze legál sira ne’e inklui no la limite ba:
Lei númeru 9/2016 kona-bá lei Suku nian
Dekretu lei númeru 4/2024 kona-bá planeamentu dezenvolvimentu komunitáriu
Diploma Ministérial númeru 15/2025 kona-bá modelu planeamentu.
Objetivu
Atu identifika potensialidade hotu komunidade nian ne’ebé bele suporta dezenvolvimentu iha suku laran.
Atu hatene problema no nesesidade prioridade komunidade nian iha área infraestrutura, edukasaun, saude, ekonomia no ambiente.
 Atu hasa’e partisipasaun komunidade iha prosesu planeamentu no implementasaun programa dezenvolvimentu.
 Atu hametin koperasaun entre lideransa suku, komunidade no parseiru dezenvolvimentu sira.
Atu prepara planu dezenvolvimentu ne’ebé organizadu no sustentavel ba tinan hirak mai oin.
Atu kria oportunidade ekonomia hodi hasa’e moris diak komunidade nian.
Ámbitu
Planu ne’e kobre prioridade dezenvolvimentu ne’ebé sei implementa iha tinan 5 nia laran, hahu husi tinan 2026 to’o 2030
 
PARTE 2: PERFÍLE SUKU
Kondisaun Suku
Istoria Suku nian
Suku Becora hamrik iha tinan 1976 iha tempu Okupasaun Portugues. Naran suku Becora mai husi liafuan Be’e no Koran ne’ebé signifika Maun Alin Kuru – Be’e hamutuk. Ho nune’e Escolha naran ; Becora.
Istórikamente, Suku Becora lidera ona husi lideransa komunitáriu hamutuk nain 6. Tuir mai ne’e mak detallu ba lideransa Suku Becora nian husi inísiu to’o agora, inklui knár ne’e sira halo ona:
Lideransa Dahuluk
Naran Lideransa Komunitáriu : Antonio Costa
Periodu Ukun                          : Tinan 1976 to’o 1980
Obra/atinjimentu ne’ebé konsege halo no husik hela:
Luta ba hodi Halibur no Organiza malu ho Susesu hari’i no Hamoris Rai Becora Sai Suku
 
Lideransa Daruak
Naran Lideransa Komunitáriu : Domingos Da Silva
Periodu Ukun                          : Tinan 1980 to’o 1985
Obra/atinjimentu ne’ebé konsege halo no husik hela:
Laiha tamba tama ona ba tempo okupasaun nia.
 
Lideransa Datoluk
Naran Lideransa Komunitáriu : João Estevo
Periodu Ukun                          : Tinan 1985 to’o 1990
Obra/atinjimentu ne’ebé konsege halo no husik hela:
Laiha tamba tama ona ba tempo okupasaun nia.
Lideransa Dahaat
Naran Lideransa Komunitáriu : Daniel Castro
Periodu Ukun                          : Tinan 1990 to’o Referemdun 1999
Obra/atinjimentu ne’ebé konsege halo no husik hela :
Laiha tamba tama ona ba tempo okupasaun nia.
 
 
Lideransa Dalima
Naran Lideransa Komunitáriu : Miguel Marques
Periodu Ukun                          : Tinan 1999 to’o 2005
Obra/atinjimentu ne’ebé konsege halo no husik hela:
Dalan iha Aldeia Au – hun ( Dalan Asesu Sol’s to’o Semiteiro Massau Debu Tali – Laran )
Muda Aldeia Romit ne’ebe existe iha Suku Culuhun Mai Fali Suku Becora
 
Lideransa Danen
Naran Lideransa Komunitáriu : Antonio Da Silva Soares
Periodu Ukun                          : Tinan 2005 to’o Agr
Obra/atinjimentu ne’ebé konsege halo no husik hela:
Tangke Be’e iha Aldeia Au – hun
Dalan Asesu ba Aldeia Berebido
Dalan Asesu ba Sede Aldeia Darlau
Dalan Asesu Aldeia Romit, Becussi – Craic sai ba Ponti Maufelu.
 
2.1.2. Demografia Suku
Totál populasaun iha suku Becora hamutuk 23.689 feto 13.106 mane 10.583.
Husi númeru ida ne’e, nia distribuisaun tuir idade mak hanesan tuir mai ne’e:
 

Idade (tinan)FetoManeTotal
0 – 51.4709002.370
6 – 101.1628502.012
11 – 151.2646971.961
16 – 202.1741.7353.909
21 – 251.5141.4152.929
26 – 301.3721.0602.432
31 – 351.0389802.018
36 – 406586101.268
41 – 45426405831
46 – 50473426899
51 – 55538445983
56 – 60347422769
61 – 65210200410
65 – 70160150310
71 – 75115138253
76 ba leten185150335
Total13.10610.58323.689

Númeru populasaun suku Becora tuir nivel edukasaun, nian bele haree iha tabela tuir mai:

Nivel EdukasaunFetoManeTotal
Pre-Eskolar102910302059
Ensinu Báziku Siklu132113222643
Ensinu Sekundáriu187018713741
Lisensiatura236237473
Mestradu563490
Doutoramentu321648

 

2.13. Situasaun Sosial

Populasaun suku Becora kompostu husi lisan 5,Uma lisan Au-hun, Uma lisan Masaur,Uma lisan Rota dalan nain,Uma lisan Rabuti no Uma lisan larisi Mau-meta no populasaun migrasaun husi Munisipiu Seluk.

Distribuisaun populasaun iha suku Becora tuir lisan nian mak aprezenta iha gráfiku tuir mai ne’e:

Gráfiku 1: Distribuisaun Populasaun tuir Lisan

Gráfiku 1: Distribuisaun Populasaun tuir Lisan

Aleinde populasaun lokál, iha suku Becora rezide mós sidadaun sira husi munisípiu seluk no estranjeiru/rai-liur mak hanesan Chinese, Indonesia, Bangladesh, Filipina,Filipina,Nigeria, Portugal.

Númeru populasaun husi nasaun sira temi iha leten bele haree iha tabela tuir mai ne’e:

NúMunisípiu/Nasaun Orijen# Feto# ManeTotalObservasaun
 1Chinese221941Sira nia Prejensa Loke Loja iha area Suku Becora
 2Indonesia162137Loke Meubel no Warung Sira No Kawin Silang
 3Bangladesh41115Loke Loja no Loke Service Elektroniku sira iha area Becora
 4Filipina4812Servisu iha Companya Area becora nia Construsaun
 5Nigeria022Kawing Silang
 6Portugal173148Gerasaun Portugal sira ne’ebe hela iha area Becora Maibe Sidadaun Portuguesa hela

Populasaun suku Becora bele koalia lian sira hanesan Tetun, Makasae, Nauweti, Tokodede, Mambae, Indonesia, Portugues, Englesh, Korea.

Tuir mai ne’e mak detallu husi lian ne’ebé populasaun suku Becora bele koalia ho persentajen utilizadór lian refere.

NúLian ne’ebé bele koaliaPersentajen PopulasaunObservasaun
 Tetun75 %Diak los
 Mambae ho Makasae no lian seluk ne’ebe termina iha leten10 %Populasaun barak husi munisipiu sanulu resin 10 inklui RAEOA ne’ebe ita lakonsege termina nia Presentajen
 Indonesia5 %Naton
 Portugues no Englesh0,25 %Naton
 Lian Nasaun seluk ne’ebe temi iha leten0,25 %Lakonsege termina nia presentajen

Iha aspetu fiar nian, populasaun suku Becora fiar iha relijiaun Katolik, Protestante, Musulmanu, Hindhu, Budha ho ninia detallu distribuisaun hanesan iha gráfiku tuir mai ne’e:

Gráfiku 2: Fiar Populasaun nian

Aleinde ne’e, populasaun suku Becora ne’ebé iha nesesidade espesífiku ka populasaun ho kondisaun defisiensia hamutuk 101 ne’ebé kompostu husi feto 65, mane36. Iha moos grupu vulneravel sira hanesan faluk, oan kiak, idozu no individu ne’ebé laiha rendimentu mak hanesan tuir mai ne’e:

NúEma ho Defisiensia no Grupu vulnerabel#Feto# ManeTotalObservasaun
 Ema ho Defisiensia6536101Defisiente Mental, Defisiente Matan , Tilun, Fisiku sira
 Faluk8747134Komfirmadu no Klaru
 Oan Kiak236992Komfirmadu no Klaru
 Idozu248547795Komfirmadu no Klaru
 Ema ne’ebé laiha rendimentu312679991Ema ne’ebe laiha rendimentu maioria maka seidauk bele registo hotu tamba deit area Becora ne’e luan no nia Populasaun mos barak

Detallu ba populasaun ho nesesidade espesífiku no grupu vulnerabel nian bele tau iha aneksu 1.

2.1.4. Situasaun Ekonomia

Fontes rendimentu prinsípál husi populasaun iha suku Becora nian maka Agrikultór  Hakiak Animal ho fins ba negosiu, Negosiante (faan no sosa sasan ho fundus la liu $ 5000), Funsionáriu (públiku no privadu husi setór oioin), Serbisu iha rai-liur, Estudante (sei frekuenta hela estudu husi nivel pre-eskolar to’o universitáriu), Dezempregu (Ema ne’ebé la frekuenta eskola no la hola parte iha knár sira temi iha leten).Tabela tuir mai ne’e hatudu knár prinsipál husi komunidade nian ne’ebé konsidera nu’udár sira nia fontes ba rendimentu nian;

NúOkupasaun/serbisuTotál ManeFeto
 1Agrikultór1307857450
 2Peskadór–––
 3Hakiak Animal ho fins ba negosiu431
 4Negosiante (faan no sosa sasan ho fundus la liu $ 5000276612811485
 5Emprezáriu (Iha ona estabelesimentu negosiu ho fundus liu $5000 no iha kbiit fó empregu ba ema seluk)–––
 6Funsionáriu (públiku no privadu husi setór oioin)1805935870
 7Serbisu iha rai-liur20914861
 8Estudante (sei frekuenta hela estudu husi nivel pre-eskolar to’o universitáriu)334816471701
 9Dezempregu (Ema ne’ebé la frekuenta eskola no la hola parte iha knár sira temi iha leten)383719181919

Husi sorin seluk, Suku Becora mós iha ona estabelesimentu negósiu ne’ebé konsidera nu’udár fontes ba dezenvolvimentu ekonomia, kriasaun empregu no kresimentu ba rendimentu família nian, hanesan alista iha tabela tuir mai ne’e:

 NúEstabelesimentu Negósiu/IndustriaKuantidade
 1Industria Be’e mos Companya IRAMOR1
 2Companya DIVITA Lda. Fasilidades Transporte1
 3Companha Delos, Bebidas Frutas1

2.1. Kondisaun Administrasaun Suku

2.2.1. Divizaun Administrativa Suku

Suku Becora  kompostu husi aldeia Sanulu ( 10 ) no okupa área 704 km2.

Vizualizasaun jeográfia husi Suku Becora nian bele haree iha mapa tuir mai ne’e.

Mapa Suku

Estrutura Konsellu Suku

Estrutura Suku Becora ba periodu 2026 – 2030 nian mak tuir mai ne’e

PARTE 3: DIAGNÓSTIKU SUKU NIAN

3.1.Diagnóstiku Jerál

Ba nesesidade elaborasaun no projesaun iha planu dezenvolvimentu komunitáriu iha Suku Becora ba periodu tinan 2026-2030 nian, simplesmente utiliza formula análiza SWOT (Strenghts, Weaknesses, Opportunity and Thread) ka Forsa, Frakeza, Oportunidae no Ameasa sira. Rezultadu diagnóstiku nian aprezenta iha diagrama tuir mai ne’e:

Setór Strengths/ Forsa siraWeaknesses/ Frakeza siraOportunities/ Oportunidade siraThreats/ Ameasa
EkonomiaIha atividade negósiu ki’ik no mikro empreza sira.Iha forsa juventude ne’ebé bele envolve iha atividade produtiva.Kapital no asesu ba finansamentu limitadu.Dependénsia ba atividade informal.Apoiu governu no parseiru ba dezenvolvimentu MSME.Posibilidade atu kria koperativa no grupu produtivu.Kompetisaun ne’ebé aas iha área urbana.Risku dezempregu ba juventude.
InfraestruturaIha asesu ba dalan prinsipal no fasilidade públika balun.Rede eletrisidade no bee moos disponivel iha área balun.Dalan no drenajem presiza manutensaunIluminasaun públika seidauk sufisiente iha bairro balun.  Programa governu ba melhoria infraestrutura urbana.Parceria ho autoridade munisipál.Inundasaun ka problema drenajem durante tempu udan.Kresimentu populasaun ne’ebé la planeadu.
AgrikulturaDisponibilidade ai-horis no área balun ba plantasaun.Área limitadu tanba lokalizasaun urbana. Falta apoiu tékniku no insumu agríkola.  Merkadu lokal ba produtu fresku.Limitasaun rai no espasu.
EdukasaunIha eskola no fasilidade edukasaun iha área.Nível konsiensia komunidade kona-ba importánsia edukasaun.Infraestrutura eskola presiza hadia. Limitasaun rekursu no material didátiku.Apoiu governu iha área edukasaun.Programa formasaun ba juventude.Abandona eskola tanba problema ekonomia familia. Influénsia problema sosial ba juventude.
SaúdeIha asesu ba sentru saúde ka postu saúde iha área. Konsiensia komunidade kona-ba saúde preventiva aumenta.Fasilidade no ekipamentu saúde limitadu. Falta kampaña konsiensializasaun regular.Programa saúde munisipál no nasionál. Parceria ho instituisaun saúde no ONG.Doensa transmisivel no non-transmisivel aumenta. Problema saneamentu no ambiente.
TurizmuIha araeadores suku Becora laiha fatin turismo nebe eziste.
AmbienteIha konsiensia komunidade kona-ba limpeza.Iha atividade limpeza komunitáriu regular.Problema jestaun lixu no drenajem.Limitasaun espasu verde.Programa ambiental munisipál.Kampaña rekiklagem no plantasaun ai-horis.Inundasaun no poluisaun urbana.Kresimentu populasaun ne’ebé la kontroladu.
KulturaRiku iha tradisaun no valor kultura lokal.Solidariedade no unidade komunidade.Interese juventude ba kultura tradisionál diminui.Falta dokumentasaun no promosaun kultura.Evento kultura no festivál lokal.Apoiu governu ba preservasaun kultura.Influénsia kultura estranjeira ne’ebé dominante.Mudansa estilo moris urbana.

3.2.          Análiza ba Parseiru Suku nian

Aleinde diagnóstiku jerál hanesan hatuur ona iha leten, Suku Becora mós identifika ona parseiru sira ne’ebé bele apoiu implementasaun planu dezenvolvimentu suku nian.

Tabela tuir mai ne’e mak lista parseiru sira ne’ebé apoiu ona atividade iha suku no parseiru foun ne’ebé iha posibilidade bele apoiu planu dezenvolvimentu iha tempu tuir mai.

NúParseiru Parseiru Existente/FounArea Kooperasaun
 DIVITAEzistenteAtividades Komunitaria nian
 Fundasaun AlolaEzistenteSaude
 PlanFounEdukasaun
 CareFounApoio Merenda Escolar Edukasaun
 IRAMOREzistenteBe’e
 DellosEzistenteBebidas Aifuan

Suku Becora sei kontinua identifika no nakloke ba kooperasaun ho parseiru foun balun ne’ebé seidauk identifika iha lista ne’e, maibe iha objetivu/atividade ne’ebé relevante ho planu Suku nian.

PARTE 4: PLANU DEZENVOLVIMENTU SUKU

4.1.Vizaun Suku Becora

Lideransa Suku Becora hamutuk ho ninia Komunidade tomak hatuur vizaun Suku nian maka hanesan:

“ Komunidade ne’ebé Prospero, moris iha Igualdade hodi dezenvolve Rekursu Naturais ho ema nia Kapasidade rasik no Transparansia”.

  • Misaun Suku Becora

Atu atinji vizaun ne’ebé deskreve ona iha leten, Suku Becora defini no misaun sira mak hanesan:

  • Hasa’e rekursu humanu komunidade nian liu husi Formasaun no Edukasaun ne’ebe Adekuadu.
  • Dezenvolve Kapital Ekonomia.
  • Infraestrutura basika no haforsa sistema Governo Lokal.

4.3. Meta sira ba Dezenvolvimentu iha Suku Becora

Vizaun no Misaun iha leten transforma hikas ba Meta sira Dezenvolvimentu iha Suku Becora hanesan tuir mai ne’e:

  • Hakarak atu estrada tama to’o aldeia sira Aldeia 6 ( Mota – Ulun, Clak – Fuic, Becussi – Craic, Darlau, Maucoco – Mate no Romit  iha tinan 5 nia laran. 
  • Iha tinan 5 nia laran komunidade ho 75% Bele Assesu ona ba Be’e Mos.
  • Iha parte Saude nian harii posto saude 3 iha aldeia 3 hodi aloka kedas pessoal saude, iha tinan 5 nia laran.
  • Labarik sira ho idade eskolar iha kada aldeia 4 sai Prioridade asesu ona ba Edukasaun ne’ebé ho kualidade ( Aldeia Mota – Ulun, Berebido, Darlau no Caqueo – Laran).
  • Objetivu sira ba Dezenvolvimenut iha Suku Becora nian

Meta sira ba dezenvolvimenutu iha Suku Becora nian ne’e ami defini hikas iha objetivu dezenvolvimentu nian hanesan tuir mai ne’e:

  • Planu Dezenvolvimentu Suku Becora sai planu mestra ba dezenvolvimentu iha suku.
  • Atu promove mos potensialidade suku Becora nian inklui ninia rekursus hotu ne’ebe eziste. 
  • Nu’udar oportunidade atu lori dezenvolvimentu ba Suku ho dalan parseria ho patrosinador dezenvolvimentu nian.
  • Valór sira ne’ebé Suku Becora adopta

Koletivamente, komunidade no lideransa sira iha Suku Becora defini ona valór prinsipál sira hanesan tuir mai ne’e:

  • Kultura
  • Harmonizasaun 
  • Estabilidade
  • Solidariedade
  • Prinsipiu Suku Becora nian

Suku Becora adopta mós ninia prinsípiu sira ba dezenvolvimentu nian mak hanesan tuir mai ne’e:

  • Transparansia.
  • Inklusivo.
  • Igualdade.

4.7.          Potensialidade Lokál no Politika Dezenvolvimentu Suku

Bazeia ba rezultadu diagnóstiku iha parte 3 nian, suku Becora hakarak koloka potensialidade ne’ebé iha no politika dezenvolvimentu suku nian ba tinan 5 nian laran mak hanesan tuir mai ne’e:

Setór DezenvolvimentuPotensialidade Suku nianPolítika atu dezenvolde ba oin
Ekonomia Iha atividade negósiu ki’ik no mikro empreza sira.Iha forsa juventude ne’ebé bele envolve iha atividade produtiva.Apoiu governu no parseiru ba dezenvolvimentu MSME.Posibilidade atu kria koperativa no grupu produtivu.
InfraestruturaIha asesu ba dalan prinsipal no fasilidade públika balun.Rede eletrisidade no bee moos disponivel iha área balun.Programa governu ba melhoria infraestrutura urbana.Parceria ho autoridade munisipál.
AgrikulturaDisponibilidade ai-horis no área balun ba plantasaun.Merkadu lokal ba produtu fresku.
Edukasaun Iha eskola no fasilidade edukasaun iha área.Nível konsiensia komunidade kona-ba importánsia edukasaun.Apoiu governu iha área edukasaun.Programa formasaun ba juventude.
SaúdeIha klinika privada Iha postu saúdeKampaña nutrisaun no higienePrograma prevensaun dengue no malária Aumenta konsiensia kona-ba saneamentu
Turizmu        Iha araeadores suku Becora laiha fatin turismo nebe eziste.
AmbienteIha konsiensia komunidade kona-ba limpeza.Iha atividade limpeza komunitáriu regular.Programa ambiental munisipál.Kampaña rekiklagem no plantasaun ai-horis.
Kultura Riku iha tradisaun no valor kultura lokal.Solidariedade no unidade komunidade.Evento kultura no festivál lokal.Apoiu governu ba preservasaun kultura.

4.4.          Obstákulu no Estratéjia ba Dezenvolvimentu Suku

Tuir mai ne’e, anália ba obstákulu ne’ebé komunidade iha suku Becora hasoru no estratéjia ne’ebé identifika ona hodi ultrapasa

Setór DezenvolvimentuObstákulu ne’ebé Komunidade sira hasoruEstratéjia hodi hasoru
Ekonomia Kapital no asesu ba finansamentu limitadu.Dependénsia ba atividade informalApoiu governu no parseiru ba dezenvolvimentu MSME. Posibilidade atu kria koperativa no grupu produtivu.
InfraestruturaDalan no drenajem presiza manutensaunIluminasaun públika seidauk sufisiente iha bairro balun.  Programa governu ba melhoria infraestrutura urbana. Parceria ho autoridade munisipál.
AgrikulturaÁrea limitadu tanba lokalizasaun urbana. Falta apoiu tékniku no insumu agríkola.Merkadu lokal ba produtu fresku.
Edukasaun Infraestrutura eskola presiza hadia.Limitasaun rekursu no material didátiku.Apoiu governu iha área edukasaun. Programa formasaun ba juventude.
SaúdeDengue no moras komun urbanaLixu barak iha estradaKampaña limpeza komunidadeEdukasaun saneamentu
Turizmu    Iha araeadores suku Becora laiha fatin turismo nebe eziste.
AmbienteProblema jestaun lixu no drenajem.Limitasaun espasu verde.Programa ambiental munisipál. Kampaña rekiklagem no plantasaun ai-horis.
Kultura Interese juventude ba kultura tradisionál diminui.Falta dokumentasaun no promosaun kultura.Evento kultura no festivál lokal. Apoiu governu ba preservasaun kultura.

4.4.          Planu Dezenvolvimentu Suku Becora  tinan 2026 – 2030

Hafoin halo tiha análiza ba rezultadu diagnóstiku hanesan deskreve ona iha seksaun 4.3 no 4.4, tuir mai suku Becora defini ona planu asaun ba dezenvolvimentu tinan lima nian hanesan tuir mai ne’e:

Setór Ekonomia
Prioridade sira ne’ebé identifika ona nu’udár prioridade atu atinji iha tinan lima oin mai iha setór ekonomia nian mak hanesan tuir mai ne’e:
Prioridade Dezenvolvimentu Periodu ImplementasaunParseiru Potensial ba Implementasaun
20262027202820292030
Kria Koperativa Sukuüü   BNCTL
Formasaun Empreendedorizmu ba Jovem üü  ONG PLAN International
Apoiu ba Negósiu ki’ik (mikro-kreditu)  üü ONG Kaibauk no Moris Rasik
Feira negósiu anual   üüMTCI
Setór Infraestrutura
Prioridade sira ne’ebé identifika ona nu’udár prioridade atu atinji iha tinan lima oin mai iha setór infraestrutura nian mak hanesan tuir mai ne’e:
Prioridade Dezenvolvimentu Periodu ImplementasaunParseiru Potensial ba Implementasaun
20262027202820292030
Konstrusaun/Manutensaun Valeta iha Aldeia 10üü   PNDS Municipio Dili
Reabilitasaun Estrada Interna  üü MOP
Rehabilitasaun Sede Suku    üMAE
Konstrusaun Ponte Ki’ik  üü MOP
Chefe Aldeia sira nia fatin   üüMAE/DNASS
Setór Agrikultura
Prioridade sira ne’ebé identifika ona nu’udár prioridade atu atinji iha tinan lima oin mai iha setór agrikultura nian mak hanesan tuir mai ne’e:
Prioridade Dezenvolvimentu Periodu ImplementasaunParseiru Potensial ba Implementasaun
20262027202820292030
Kria Treinamentu konaba Agrikultura nian  ba  Komunidade Aldeia 10üü   MAF
Treinamentu Plantasaun Orgánika  üü Ministeiro Agricultora
Koperativa produsaun Hortikultura   üüAgrikultura Municipio Dili
Setór Edukasaun
Prioridade sira ne’ebé identifika ona nu’udár prioridade atu atinji iha tinan lima oin mai iha setór edukasaun nian mak hanesan tuir mai ne’e:
Prioridade Dezenvolvimentu Periodu ImplementasaunParseiru Potensial ba Implementasaun
20262027202820292030
Hari’i Escola Filial iha Aldeia Mota – Ulunü    PDIM, Ministeiro Edukasaun
Kursu Komputador ba Jovemüüü  JCB, CTVJ Becora, no SENAI
Bolsa Aopiu Estudante Vulnerável   üüMinisteiro Edukasaun
Setór Saúde
Prioridade sira ne’ebé identifika ona nu’udár prioridade atu atinji iha tinan lima oin mai iha setór saúde nian mak hanesan tuir mai ne’e:
Prioridade Dezenvolvimentu Periodu ImplementasaunParseiru Potensial ba Implementasaun
20262027202820292030
Kampaña Dengueüü   Ministério Saúde
Programa Nutrisaun ba inan no labarik  üü Ministério Saúde
Sensibilizasaun Saneamentu  üüüMinistério Saúde. Munisipiu
Setór Turizmu
Prioridade sira ne’ebé identifika ona nu’udár prioridade atu atinji iha tinan lima oin mai iha setór turizmu nian mak hanesan tuir mai ne’e:
Prioridade Dezenvolvimentu Periodu ImplementasaunParseiru Potensial ba Implementasaun
20262027202820292030
Iha araeadores suku Becora laiha fatin turismo nebe eziste.
Setór Ambiente
Prioridade sira ne’ebé identifika ona nu’udár prioridade atu atinji iha tinan lima oin mai iha setór ambiente nian mak hanesan tuir mai ne’e:
Prioridade Dezenvolvimentu Periodu ImplementasaunParseiru Potensial ba Implementasaun
20262027202820292030
Programa Plantasaun Ai-Horisü    Ministério Ambiente
Sistema Separasaun Lixu üü  Munisipiu/PNDS/PMOPA
Reabilitasaun Drenajen  üüüMOP/PDIM/
Setór Kultura
Prioridade sira ne’ebé identifika ona nu’udár prioridade atu atinji iha tinan lima oin mai iha setór kultua nian mak hanesan tuir mai ne’e:
Prioridade Dezenvolvimentu Periodu ImplementasaunParseiru Potensial ba Implementasaun
20262027202820292030
Festival Kultura Suku   üüMunisipiu
Apoiu Grupo Arte no Múzikaüü   Ministério Arte e Cultura
Dokumentasaun Istória Suku üü  Estagiariu UNPAS/UNTL

4.4.          Faze Implementasaun Planu Dezenvolvimentu Komunitáriu Periodu 2026–2030

Tinan 2026

  • Kria Koperativa Suku
  • Konstrusaun/Manutensaun Valeta iha Aldeia 10
  • Kria Treinamentu konaba Agrikultura nian  ba  Komunidade Aldeia 10
  • Harii Escola Filial iha Aldeia Mota – Ulun
  • Kursu Komputador ba Joven
  • Kampaña Dengue
  • Programa Plantasaun Ai-Horis
  • Apoiu Grupo Arte no Múzika

Tinan 2027

  • Kria Koperativa Suku
  • Formasaun empreendedorizmu ba joven
  • Konstrusaun/Manutensaun Valeta iha Aldeia 10
  • Kria Treinamentu konaba Agrikultura nian  ba  Komunidade Aldeia 10
  • Kursu Komputador ba Joven
  • Kampaña Dengue
  • Sistema Separasaun Lixu
  • Apoiu Grupo Arte no Múzika
  • Dokumentasaun Istória Suku

Tinan 2028

  • Formasaun Empreendedorizmu ba Joven
  • Apoiu ba Negósiu ki’ik (mikro-kreditu)
  • Reabilitasaun Estrada Interna
  • Konstrusaun Ponte Ki’ik
  • Treinamentu Plantasaun Orgánika
  • Kursu Komputador ba Joven
  • Programa Nutrisaun ba inan no labarik
  • Sensibilizasaun Saneamentu
  • Sistema Separasaun Lixu
  • Reabilitasaun Drenajen
  • Dokumentasaun Istória Suku

Tinan 2029

  • Apoiu ba Negósiu ki’ik (mikro-kreditu)
  • Feira negósiu anual
  • Reabilitasaun Estrada Interna
  • Konstrusaun Ponte Ki’ik
  • Chefe Aldeia sira nia fatin
  • Treinamentu Plantasaun Orgánika
  • Koperativa produsaun Hortikultura
  • Bolsa Aopiu Estudante Vulnerável
  • Programa Nutrisaun ba inan no labarik
  • Sensibilizasaun Saneamentu
  • Reabilitasaun Drenajen
  • Festival kultura Suku

Tinan 2030

  • Feira negósiu anual
  • Rehabilitasaun sede Suku
  • Chefe Aldeia sira nia fatin
  • Koperativa produsaun Hortikultura
  • Bolsa Aopiu Estudante Vulnerável
  • Sensibilizasaun Saneamentu
  • Reabilitasaun Drenajen
  • Festival kultura suku

PARTE 5: MONITORIZASAUN NO AVALIASAUN

5.1. Monitorizasaun

Monitorizasaun ba implementasaun atividade sira ne’ebé planeia ona iha ne’e sei halo dala rua iha kada tinan. Ida ne’e hodi asegura katak bainhira planu balun la inklui iha implementasaun semestra ka fulan 6 dahuluk nian, sei bele halo ajustamentu hodi inklui iha semestre ikus nian. Atu bele halo monitorizasaun ida kontínua ba progresu dezenvolvimentu planu dezenvolvimentu komunitáriu nian, tuir mai sei agrupa planu ne’ebé koloka ona iha seksaun 4.7 tuir tinan no setór dezenvolvimentu. Tuir mai, sei uza kódigu koor sira hanesan tuir mai ne’e hodi sukat ninia progresu implementasaun:

 = Planu ne’e implementa ona tuir tempu
 = Planu ne’e sei demora iha implementasaun ka muda ona ba tinan oin
 = Planu ne’e la konsege implementa

Tinan Implementasaun: 2026

Atividade DesenvolvimentuSetór Dezenvolvimentu Progresu Implementasaun Observasaun
Kria Koperativa SukuEkonomia  
Konstrusaun/Manutensaun Valeta iha Aldeia 10Infraestrutura  
Kria Treinamentu konaba Agrikultura nian  ba  Komunidade Aldeia 10Agrikultura  
Harii Escola Filial iha Aldeia Mota – UlunEdukasaun  
Kursu Komputador ba JovemEdukasaun  
Kampaña DengueSaúde  
Programa Plantasaun Ai-HorisAmbiente  
Apoiu Grupo Arte no MúzikaKultura  

Tinan Implementasaun: 2027

Atividade DesenvolvimentuSetór Dezenvolvimentu Progresu Implementasaun Observasaun
Kria Koperativa SukuEkonomia  
Formasaun Empreendedorizmu ba JovenEkonomia  
Konstrusaun/Manutensaun Valeta iha Aldeia          10Infraestrutura  
Kria Treinamentu konaba Agrikultura nian  ba  Komunidade Aldeia 10Agrikultura  
Kursu Komputador ba JovenEdukasaun  
Kampaña DengueSaúde  
Sistema Separasaun LixuAmbiente  
Apoiu Grupo Arte no MúzikaKultura  
Dokumentasaun Istória SukuKultura  

Tinan Implementasaun: 2029

Atividade DesenvolvimentuSetór Dezenvolvimentu Progresu Implementasaun Observasaun
Apoiu ba Negósiu ki’ik (mikro-kreditu)Ekonomia  
Feira negósiu anualEkonomia  
Reabilitasaun Estrada InternaInfraestrutura  
Konstrusaun Ponte Ki’ikInfraestrutura  
Chefe Aldeia sira nia fatinInfraestrutura  
Treinamentu Plantasaun OrgánikaAgrikultura  
Koperativa produsaun HortikulturaAgrikultura  
Bolsa Aopiu Estudante VulnerávelEdukasaun  
Programa Nutrisaun ba inan no labarikSaúde  
Sensibilizasaun SaneamentuSaúde  
Reabilitasaun DrenajenAmbiente  
Festival Kultura SukuKultura  

Tinan Implementasaun: 2030

Atividade DesenvolvimentuSetór Dezenvolvimentu Progresu Implementasaun Observasaun
Feira negósiu anualEkonomia  
Rehabilitasaun Sede SukuInfraestrutua  
Chefe Aldeia sira nia fatinInfraestrutua  
Koperativa produsaun HortikulturaAgrikultura  
Bolsa Aopiu Estudante VulnerávelEdukasaun  
Sensibilizasaun SaneamentuSaúde  
Reabilitasaun DrenajenAmbiente  
Festival Kultura SukuKultura  

1.2.          Avaliasaun

Avaliasaun sei halo iha tinan 5 ikus hodi sukat susesu sira husi implementasaun kada tinan no projeta fali ba planu foun iha tinan lima oin mai. Baze ba avaliasaun nian mak rezultadu monitorizasaun kada tinan ne’ebé Suku sira dokumenta ona. Maibe, forma no instrumntu própriu ba avaliasaun nian sei halo husi divizaun monitorizasaun no avaliasaun nian iha nivel munisipál liu husi koordenasaun no administrasaun postu administrativu ida-idak.

PARTE 6 FINAL : AKTA APROVASAUN

Akta Aprovasaun

Iha loron segunda Feira Data 12 fulan Dezembru tinan 2025, realiza ona enkontru konsellu suku ne’ebe hola fatin iha sede suku Becora, Ho partisipasaun masimu husi membru hotu konsellu suku nian, Unanimamente aprova ona dokumentu planu dezenvolvimentu suku ba periodu tinan lima nian  (2026-2030 ). Planu Dezenvolvimentu Komunitariu ne’ebe aprova ona mak sei sai planu mestre hodi gia no orienta inisiativa hotu ba dezenvolvimentu iha suku Becora .

Membru konsellu Suku ne;ebe aprova planu ne’e :

NoNaranPozisaunAsinatura
 1Antonio da Silva SoaresXefe Suku
 2Minguel MarquesLia Nain                                    
 3Francisco da Silva AndradeJoventude Mane
 4Jessica M.H.A. RandungJoventude Feto
 5Graciano Filomeno dos S. BarbosaXefe Aldeia Au-hun
 6Helder Jose M. de Jesus SoaresXefe Aldeia Becussi-Centro
 7Alice Moniz AmaralXefe Aldeia Becussi-Craic
 8Martins Costa BerelekiXefe Aldeia Berebido
 9Luis Xavier Doutel da SilvaXefe Aldeia Clac-Fuic
 10Pedro de AraújoXefe Aldeia Caqueo-Laran
 11Moises MendonçaXefe Aldeia Darlau
 12Jose Baptista da CostaXefe Aldeia Maucoco-Mate
 13Luis do Carmo SoaresXefe Aldeia Mota-Ulun
 14Domingas Catarina GuterresXefe Aldeia Romit
 15Augosto da CostaDelegado
 16Domingas de Jesus GuterresDelegada
 17Augostu David PereiraDelegado
 18Leliana S. FerreiraDelegada
 19Joanito da CostaDelegado
 20Murni Gabriel FernandesDelegada
 21Bendito B. dos SantosDelegado
 22Terezinha F. XimenesDelegada
 23Hilario PereiraDelegado
 24Joaninha MaiaDelegada
 25Jose da Costa A. dos SantosDelegado
 26Maria Gorreti PintoDelegada
 27Augostu A. M. MautercaDelegado
 28Aida Maria MendonçaDelegada
 29Januario OrleansDelegado
 30Eliza CardosoDelegada
 31Alexandre PereiraDelegado
 32Esperanca Meko da CostaDelegada
 33Natalino da Silva LoboDelegado
 34Zulmira dos S.MartinsDelegada

Aneksu sira

Aneksu 1: Númeru Populasaun ho Nesesidade Espesífiku ka Ema ho Defisiensia

Lista Defisiente Postu Administrativu ; Cristo – Rei , Suku Becora.

NONARAN KOMPLETUTIPUNO ELEITORALDATA MORISSEKSUALDEIAOBS
1Manek SousaStruk00050526413/08/1963ManeAu – hun 
2Alvaro Dos SantosAin00074313405/10/1961ManeAu – hun 
3Constancio Dos SantosLiman0004644920/10/1977ManeAu – hun 
4Manuel MotaAin00046023825/11/1957ManeAu – hun 
5Martinho AlegriaAin No Matan00046038108/03/1950ManeAu – hun 
6Domingos Da SilvaMoras Mental74371110/10/1968ManeAu – hun 
7Deliano  Da CruzMoras Mental50592405/12/2005ManeAu – hun 
8Fatima Da SilvaMoras Mental050516329/05/2005FetoAu – hun 
9Filomena Da SilvaMatan50523511/04/1957FetoAu – hun 
10João Alegria MadeiraAin83589428/08/1968ManeBecussi – Centro 
11Jorjinha PeãoMoras Mental75073414/07/1980FetoBecussi – Centro 
12Maria Da Silva SousaMoras Mental110206011/03/1955FetoBecussi – Centro 
13Tome Gomeskomunikasaun00094461729/05/2010ManeBecussi – Centro 
14Eva da SilvaMoras Mental11667301/01/1975FetoBecussi – Centro 
15Ferdi  Almeida RangelMoras Mental50580522/08/1980ManeBecussi – Centro 
16Lourenca CesarioMoras Mental98986206/08/1970FetoBecussi – Centro 
17Manuela da SilvaMoras Mental87618815/11/1997FetoBecussi – Centro 
18Pedro BritoMoras Mental98693502/07/2004ManeBecussi – Craic 
19Domingas O. MendonçaAin00083589415/02/1999FetoBecussi – Craic 
20Esmeralda De DeusFiziku/estruk0087655120/05/1999FetoBecussi – Craic 
21Paul Almeida RangelAin00050580522/08/1980ManeBecussi – Craic 
22João De DeusAin046016925/02/1979ManeBecussi – Craic 
23Julio Marçalkomunnikasaun046017812/06/1973ManeBecussi – Craic 
24Madalena GomesLiman ho Ain00074456905/10/1988FetoBecussi – Craic 
25Mau-QuintaFiziku/estruk0075957719/06/1992ManeBerebido 
26Aquechia M. A.Dos Santosfiziku–26/08/2010FetoBerebidoEleitoral Laiha
27Jose Rovinho De DeusKomunikasaun50523501/06/2009ManeBerebido 
28Eldina da ConceicaoLiman74371102/01/1967FetoBerebido 
29Joao MadeiraLiman50592428/08/1972ManeBerebido 
30Judit Do RegoMatan050516304/09/1984FetoBerebido 
31Clementina de J. SoaresAin50523520/05/1977FetoBerebido 
32Dominga de O. MendoncaAin83589415/02/1999FetoBerebido 
33Manuel SoaresAin75073401/02/1995ManeBerebido 
34Sergio  AraujoAin110206001/09/2004ManeClac – Fuic 
35Anastacia De JesusFiziku/estruk00094461702/01/1999FetoClac – Fuic 
36Arcanjo MartinsFiziku/estruk83589415/02/1999ManeClac – Fuic 
37Armindo de AraujoDificiente00071145505/04/1992ManeClac – Fuic 
38Dalia MenezesFiziku0084725615/10/1998FetoClac – Fuic 
39Filmina  MaiaMoras Mental00055610706/07/1979FetoClac – Fuic 
40Ruben SoaresFiziku/estruk00104109008/02/2004ManeCaqueo – Laran 
41Virgina GonsalvesFiziku–02/05/2014FetoCaqueo – LaranEleitoral Laiha
42Jordão  Alexo LiMoras Mental00089384409/06/2004ManeCaqueo – Laran 
43Aurelio dos SantosAin58274912/12/1966ManeCaqueo – Laran 
44BeremauAin46014910/06/1971ManeCaqueo – Laran 
45Carlos BarretoMoras Mental39492312/12/1989ManeDarlau 
46Duarte da SilvaMoras Mental46040211/11/1967ManeDarlau 
47Elda SequeiraMoras Mental10055406/11/1991FetoDarlau 
48Ezequiel MendoncaMoras Mental71596121/06/1988ManeDarlau 
49Alda Orleans RibeiroMoras Mental0021162310/09/1960FetoDarlau 
50Herminha  Costa MagnoMoras Mental058238711/10/1981FetoDarlau 
51Cidalia SoaresMoras Mental00089384422/04/2002FetoDarlau 
52Jenelito SilvaAin00120439825/03/2007ManeDarlau 
53Natalino Da CruzFiziku/Struk0046002113/12/1972ManeDarlau 
54Regina  BeloFisiku/Struk0046001001/01/1947FetoMaucoco – Mate 
55Vladimir De AraujoMoras Mental00094339902/08/1977ManeMaucoco – Mate 
56Izac Ximenes MoreiraAin–12/12/2019ManeMaucoco – MateEleitoral Laiha
57Ivan GuteresMatan–11/03/2010ManeMaucoco – MateEleitoral Laiha
58Elthon Dos SantosFiziku/estruk–08/02/2013ManeMaucoco – MateEleitoral Laiha
59Juanivio SoaresKomunikasaun98131421/03/2008ManeMaucoco – Mate 
60Marcal  Gonçalveskomunikasaun058238730/03/2010ManeMota – Ulun 
61Agusta SoaresFiziku/estruk00089384406/08/1999ManeMota – Ulun 
62Natalina  LemosFiziku/estruk98131404/07/1972FetoMota – Ulun 
63Raimundo MartinsFiziku/estruk31069205/08/1991ManeMota – Ulun 
64Jordão da SilvaFiziku/estruk–08/02/2013ManeRomit 
65Tansora Da SilvaKomunikasaun–21/03/2008ManeRomitEleitoral Laiha
66Rovinho De Deuskomunikasaun–30/03/2010ManeRomitEleitoral Laiha

N/A
N/A

© 2026 Autoridade Municipal Dili